طبق گزارش مرکز رسانهای سازمان ملل، مقامات ارشد سازمان ملل متحد روز چهارشنبه، در نشست شورای امنیت در مورد تهدیدات علیه صلح و امنیت بینالمللی ناشی از اقدامات تروریستی گفتند که پیروزی در مبارزه با داعش و گروههای منشعب از آن نیازمند همکاری فشرده بینالمللی و اقدام عملی است و هشدار دادند که شبکههای تروریستی به سرعت در حال تطبیق با چشماندازهای فناوری و ژئوپلیتیکی در حال تغییر جهان هستند.
داعش همچنان یک تهدید واقعی است
اوگولجرن نیازبردیوا، رئیس دفتر معاون دبیرکل امور مبارزه با تروریسم سازمان ملل متحد (UNOCT)، در گزارشی به شورای امنیت گفت: علیرغم تلاشهای بینالمللی، داعش همچنان تهدیدی جدی برای صلح و امنیت بینالمللی است.
وی ضمن ارائه بیست و سومین گزارش دبیرکل در مورد فعالیتهای داعش و تلاشهای سازمان ملل متحد برای حمایت از تلاشهای کشورهای عضو برای مقابله با آنها گفت که گروههای تروریستی امروزه بهطور فزایندهای در حال فعالیت در فراسوی مرزها و بهرهبرداری از پیشرفتهای هوش مصنوعی و سایر فناوریهای دیجیتال هستند.
نیازبردیوا گفت: درحالیکه عملیاتهای مداوم ضدتروریستی، رهبری ارشد داعش را مختل کرده و توانایی آن را برای هدایت عملیات به صورت مرکزی کاهش داده است، این گروه همچنان به سازگاری خود ادامه داده است. ساختار این گروه بهطور فزایندهای پراکنده شده است، اما همچنان مقاوم است و وابستگان آن با یک ایدئولوژی مشترک متحد شدهاند.
وی با اشاره به اینکه سال ۲۰۲۶ بیستمین سالگرد تصویب استراتژی جهانی مبارزه با تروریسم سازمان ملل متحد است، گفت: اگرچه عملیات داعش تا حد زیادی غیرمتمرکز است، اما این گروه همچنان از محیطهای امنیتی شکننده و درگیریهای مسلحانه طولانی مدت برای انجام حملات خود سوءاستفاده میکند.
این مقام سازمان ملل تأکید کرد: این تهدید بهویژه در بخشهایی از آفریقا، بهویژه منطقه ساحل و حوزه دریاچه چاد، همچنان حاد است، درحالیکه گروه انشعابی موسوم به «ولایت غرب آفریقا داعش» اکنون فعالترین گروه وابسته به داعش در جهان است. گروههای وابسته به داعش همچنین با وجود فشارهای مداوم ضد تروریسم، در جمهوری دموکراتیک کنگو همچنان مقاوم هستند.
وی با اشاره به مناطق دیگر گفت: وضعیت سیاسی و امنیتی در حال تحول سوریه همچنان در حال تغییر شکل محیط تهدید است. در جنوب آسیا، گروهی که بهعنوان داعش خراسان - مستقر در افغانستان - شناخته میشود، همچنان یکی از توانمندترین شاخههای داعش است که از حملات در سراسر منطقه حمایت و الهام میبخشد و در عین حال از بیثباتی محلی برای جذب اعضا و برنامهریزی عملیات سوءاستفاده میکند. در عراق، فشار مبارزه با تروریسم بهطور قابلتوجهی قابلیتهای داعش را محدود کرده است.
تمرکزسازمان ملل بر تثبیت دستاوردها
نیازبردیوا گفت: چالش کنونی، تثبیت این دستاوردهای به سختی بهدستآمده است.
این مقام سازمان ملل با تأکید بر اینکه هیچ کشور عضو نمیتواند به تنهایی با این تهدید مقابله کند، افزود: همزمان با تطبیق و فعالیت فزاینده شبکههای تروریستی در مرزها، همکاریهای بینالمللی باید به اقدامات عملی تبدیل شود.
در همین راستا، وی به لزوم اشتراکگذاری اطلاعات، مدیریت مرزها، همکاری در زمینه عدالت کیفری، تحقیقات مالی و واکنشهای هماهنگ اشاره و تصریح کرد: کشورهای عضو همچنین باید به استفاده فزاینده و پیچیده داعش از فناوری، مانند پیشرفت در هوش مصنوعی، ارتباطات رمزگذاری شده، داراییهای مجازی و سیستمهای هواپیماهای بدون سرنشین، رسیدگی کنند. حاکمیت قویتر، نظارت و همکاری بینالمللی - از جمله با بخش خصوصی - بسیار مهم است.
اقدامات سازمان ملل
وی با تشریح برنامههای مختلف سازمان ملل برای حمایت از اولویتهای مبارزه با تروریسم کشورهای عضو گفت: پیمان هماهنگی جهانی مبارزه با تروریسم به نهادهای سازمان ملل کمک میکند تا کمکهای فنی هماهنگ ارائه دهند. در طول هفته مبارزه با تروریسم در مقر سازمان ملل، از ۲۶ ژوئن تا ۲ ژوئیه، بیش از ۱۰۰۰ شرکتکننده متنوع - از جمله قربانیان و بازماندگان - در گفتگوها شرکت کردند، مشارکت ایجاد کردند و در مورد همکاری عملی برای مبارزه با تهدیدات تروریستی مداوم بحث و گفتگو کردند.
این مقام سازمان ملل تأکید کرد: تهدید ناشی از داعش همچنان در حال تکامل خواهد بود و پاسخ جمعی ما باید با آن تکامل یابد.
داعش ماهرانه از ابزارهای آنلاین سوءاستفاده میکند
کارمن جی کانتور، معاون مدیر اجرایی کمیته مبارزه با تروریسم نیز در جلسه شورای امنیت گفت: در طول شش ماه گذشته، داعش و گروههای وابسته به آن علیرغم فشار مداوم مبارزه با تروریسم، همچنان مقاوم و سازگار باقی ماندهاند.
وی با اشاره به اینکه آفریقا همچنان سهم نامتناسبی از این تأثیر را متحمل میشود، گفت: تحولات عراق و سوریه بر لزوم هوشیاری مداوم تأکید میکند.
کانتور هشدار داد که چشمانداز تهدید توسط فناوریهای جدید و نوظهور در حال تغییر شکل است و خاطرنشان کرد: گروههای تروریستی همچنان از پلتفرمهای رسانههای اجتماعی برای انتشار تبلیغات، جذب حامیان و بسیج منابع سوءاستفاده میکنند.
وی به اعضای شورا گفت: در پرداختن به ارتباط بین تروریسم و جرایم سازمانیافته، شکافهای مداومی وجود دارد و در پاسخ، سازمان ملل متحد به حمایت خود از کشورهای عضو ادامه داده است.
معاون مدیر اجرایی کمیته مبارزه با تروریسم گفت: برای مثال، برای مقابله با افزایش استفاده و تسلیحاتی شدن سیستمهای هواپیماهای بدون سرنشین توسط تروریستها، این اداره همچنان با کشورها همکاری میکند تا از دسترسی بازیگران غیردولتی به چنین سیستمهای هواپیمایی جلوگیری کند. در همین حال، در حوزه حیاتی اشتراکگذاری اطلاعات، این اداره با ایجاد پایگاههای داده بینالمللی و پشتیبانی از شناسایی و اختلال بهتر تروریستها، امنیت دریایی را تقویت میکند.
وی با تأکید بر اینکه بافت محلی همچنان تهدید را شکل میدهد، گفت: داعش همچنان از حکومتهای ضعیف در هر کجا که وجود داشته باشد سوءاستفاده میکند و ارتباط فزاینده بین تروریسم و جرایم سازمانیافته یکی دیگر از نگرانیهای جدی است.
پس از این جلسه، اعضای شورا نیز به بیان دیدگاههای خود پرداختند.
آفریقا متحمل بیشترین آسیب است
نماینده سومالی گفت: ظرفیت [داعش] برای سازگاری - تمرکززدایی از عملیات و تغییر مسیر منابع - نیازمند پاسخی است که به همان اندازه چابک، متحد و حامی کشورهای آفریقایی باشد که بار این تهدیدها را متحمل میشوند.
وی افزود: تجربه سومالی اثربخشی رویکردی را نشان میدهد که مالکیت ملی عمیق و واقعی را با همکاری بینالمللی پیوند میدهد. با این حال، پیشگیری باید سنگ بنای هر استراتژی جمعی باشد و راهحلها باید محرکهای رادیکالیزاسیون - از فقر گرفته تا بیکاری و بیثباتی سیاسی - را هدف قرار دهند.
نماینده جمهوری دموکراتیک کنگو نیز با تکرار همین نکته، خواستار افزایش حمایت از کشورهای آفریقایی با توجه به تهدید «مداوم» گروهی که بهعنوان استان غرب آفریقا داعش شناخته میشود، شد.
در همین حال، نماینده لیبریا خاطرنشان کرد که کشورهای جنوب صحرای آفریقا اکنون بیش از نیمی از کل تلفات تروریسم جهانی را متحمل میشوند و هشدار داد که گروههای تروریستی در منطقه ساحل دیگر صرفاً به دنبال ایجاد اختلال در حکومت نیستند؛ آنها به دنبال جایگزینی آن هستند.
درخواست پاکستان برای مدیریت قویتر مرزها
نماینده پاکستان با تأکید بر اینکه تهدید داعش - اگرچه با دهههای گذشته متفاوت است - همچنان جدی است، گفت: هیچ دولتی به تنهایی نمیتواند بهطور مؤثر با تهدید فراملی تروریسم مقابله کند.
عاصم افتخار احمد خواستار مدیریت قویتر مرزها و تلاشهای بهتر برای مختل کردن تأمین مالی تروریسم از جمله داراییهای مجازی و ارزهای دیجیتال شد و گفت: از زمان تصرف افغانستان توسط طالبان در سال ۲۰۲۱، محیطی که بیش از پیش آسانگیرانه شده است، به گروههای تروریستی اجازه داده است تا با حمایت فعال خارجی از یک کشور همسایه، حملاتی را در پاکستان انجام دهند.
نماینده بحرین با تکرار برخی از این نکات، از ایران خواست که به حملات خود علیه همسایگان خود که امنیت و ثبات منطقهای را تضعیف میکند، پایان دهد.
وی با هشدار نسبت به اینکه گروههای تروریستی همچنان از آسیبپذیرترین افراد، از جمله جوانان، سوءاستفاده میکنند، از شورا خواست تا فهرست تحریمهای خود را بهطور منظمتر بهروزرسانی کند و تمام افراد و گروههای مرتبط با داعش و وابستگان آن را در فهرست قرار دهد.
بر اساس این گزارش، نمایندگان پاناما، لتونی، کلمبیا و دانمارک بر اهمیت تقویت حمایت از مناطق و کشورهای آسیبدیده و پرداختن به استفاده فزاینده و پیچیده تروریستها از فناوریهای پیشرفته دیجیتال برای ایجاد هرج و مرج تأکید کردند.
نیاز مداوم به هوشیاری در سوریه
بنا به این گزارش در همین حال، وضعیت سوریه نیز موضوع اصلی بحث بود و نمایندگان فرانسه و انگلیس از موفقیت سوریه در مبارزه با داعش تمجید کردند! و فرانسه اعلام کرد که یک فصل سیاسی جدید، فرصتی برای امنیت و ثبات بیشتر فراهم میکند.
آنها تأکید کردند که با توجه به چشمانداز سیاسی و امنیتی شکننده سوریه، هوشیاری مستمر کلیدی است.
نگرانی چین از تعطیلی اردوگاه الهول
در همین راستا، نماینده چین یادآوری کرد که پس از تعطیلی اخیر اردوگاه الهول در شمال غربی سوریه، محل اختفای افراد متعدد مرتبط با سازمانهای تروریستی همچنان نامشخص است.
سان لی تأکید کرد: جامعه بینالمللی باید بازگرداندن و ادغام مجدد جنگجویان تروریست خارجی و خانوادههایشان را در اولویت قرار دهد تا از ظهور منابع جدید بیثباتی جلوگیری شود.
نماینده یونان همچنین نسبت به سرنوشت افراد مفقودالاثر در سوریه ابراز نگرانی کرد و در عین حال خواستار اقداماتی برای تقویت امنیت دریایی و اولویت دادن به بازگشت انسانی، توانبخشی و ادغام مجدد افراد آسیب دیده از تروریسم بهویژه کودکان شد.
کلمات کلیدی :
شورای امنیت داعششبکههای تروریستیداعش خراسانداعش فناوریداعش عراقداعش سوریهداعش پاکستاناردوگاه الهول