به گزارش راه پرداخت، در سالهای اخیر، سوءاستفاده از این کارتها به یکی از چالشهای جدی اقتصاد کشور تبدیل شده است. روش اصلی سوءاستفاده، اجاره یا فروش کارت بازرگانی به افراد یا شرکتهای سودجو است.
در این موارد، کارت به نام افرادی صادر میشود که اغلب هیچ سابقه تجاری، دانش کافی یا توان مالی ندارند؛ سپس کارت با مبلغ ناچیزی اجاره داده میشود و از آن برای واردات حجم بالایی کالا یا صادرات صوری استفاده میکنند، بدون اینکه تعهدات ارزی (بازگرداندن ارز حاصل از صادرات به سامانه نیما) را انجام دهند. نتیجه این اقدامات، انباشت بدهیهای سنگین ارزی، افزایش فشار بر بازار آزاد ارز، فرار مالیاتی گسترده و حتی تسهیل قاچاق سازمانیافته بوده است.
روشهای رایج سوءاستفاده از کارت بازرگانی
بنا به این گزارش، روشهای رایج سوءاستفاده از کارت بازرگانی عبارتاند از:
۱. اجاره کارت بازرگانی (کارتهای اجارهای یا یکبار مصرف): یکی از شایعترین روشها، صدور کارت به نام افراد کمبضاعت، ناآگاه یا ساکنان مناطق محروم است که هیچ دانش تجاری ندارند. سودجوها با اجاره دفتر صوری، درخواست کارت میدهند و پس از صدور، دفتر را تعطیل میکنند. سپس کارت را با مبلغ ناچیزی اجاره میگیرند و برای واردات/صادرات استفاده میکنند، بدون اینکه تعهدات ارزی را ایفا کنند. این روش از خلأهای نظارتی مانند تأخیر در وصول مطالبات گمرکی (هر ۳ تا ۶ ماه) سوءاستفاده میکند، زیرا وقتی مأموران گمرک مراجعه میکنند، هیچ نشانی از صاحب کارت نیست و دارایی برای مصادره وجود ندارد.
۲. صادرات صوری یا کاغذی: در این روش، کالاها فقط روی کاغذ صادر میشوند تا از تسهیلات گمرکی، معافیتهای مالیاتی یا بازگشت ارز بهرهبرداری شود، اما کالا واقعاً صادر نمیشود. این کار اغلب برای دور زدن سامانه نیما (عرضه ارز صادراتی) انجام میگیرد و منجر به عدم بازگشت ارز به کشور میشود. برای مثال، برخی صادرکنندگان از کارتهای بیهویت برای صادرات کالا استفاده میکنند تا تعهدات ارزی را نادیده بگیرند.
۳. پولشویی و قاچاق کالا: سوءاستفادهکنندگان از کارت برای واردات کالاهای غیرمجاز، قاچاق یا پنهان کردن پولهای نامشروع استفاده میکنند. کارتهای اجارهای برای انتقال پولهای غیرقانونی به سیستم مالی قانونی به کار میرود که این امر امنیت اقتصادی را مختل میکند. مثلاً، واردات کالاهای غیرضروری یا مشکوک بدون پرداخت تعرفههای گمرکی رایج است.
۴. فرار مالیاتی و عدم پرداخت بدهی گمرکی: با استفاده از کارتهای افراد فاقد دارایی، سودجوها از پرداخت مالیات و بدهیهای گمرکی فرار میکنند؛ زیرا صاحب کارت هیچ اموالی برای مصادره ندارد و ممنوعالخروجی هم تأثیری ندارد.
سوءاستفاده از کارتهای بازرگانی منجر به انباشت بدهیهای گمرکی، نابسامانی بازار ارز، فرار مالیاتی گسترده و قاچاق سازمانیافته میشود که به اقتصاد کشور آسیب میزند. بر اساس آمار، حجم تعهدات ارزی ناشی از صادرات قابلتوجه است، اما بخشی از آن ایفا نمیشود.
کلمات کلیدی :
کارتهای بازرگانیواردات و صادرات پولشوییاجاره کارت بازرگانیصادرات صوریبدهی گمرکی