این اقتصاد سرسامآور بازار سیاه، تجارت غیرقانونی حیاتوحش را در زمره بخشهای اصلی جرایم فراملی قرار میدهد.
همچنین یک سؤال حیاتی مطرح میشود: جرم حیاتوحش چیست؟ و چگونه عواید غیرقانونی آن در سیستم مالی مشروع پولشویی میشود؟
** تجارت غیرقانونی حیاتوحش چیست؟
تجارت غیرقانونی حیاتوحش شامل شکار غیرقانونی، برداشت و تبادل حیوانات، گیاهان یا مشتقات حفاظتشده از جمله عاج، چوبهای کمیاب، حیوانات خانگی عجیب و غریب و موارد دیگر میشود.
دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد (UNODC) قاچاق حیاتوحش را بهعنوان «تجارت غیرقانونی، قاچاق، شکار غیرقانونی، صید یا جمعآوری گونههای در معرض خطر، حیاتوحش حفاظتشده، مشتقات یا محصولات جانبی آنها» تعریف میکند.
این بازار سیاه بیش از ۴۰۰۰ گونه گیاهی و جانوری در سراسر جهان، از جمله پستانداران نمادین و همچنین خزندگان، پرندگان و گیاهان نادر را هدف قرار میدهد و یک صنعت زیرزمینی چند میلیارد دلاری را تقویت میکند. تجارت غیرقانونی حیاتوحش، تنوع زیستی را تهدید میکند و بسیاری از گونهها را به سمت انقراض سوق میدهد، درحالیکه سودهای هنگفتی برای قاچاقچیان و شبکههای جنایی مرتبط با آن به همراه دارد.
** چرا مجرمان به قاچاق حیاتوحش جذب میشوند؟
مجرمان به دلیل کمخطر بودن و سود بالا به قاچاق حیوانات روی میآورند. تقاضا برای کالاهای لوکس، حیوانات خانگی عجیب و غریب و طب سنتی، این تجارت را رونق میدهد، درحالیکه قوانین ضعیف و فساد در مناطق مبدأ، انجام آن را آسان میکند.
سازمان ملل متحد و FATF قاچاق حیاتوحش را بهعنوان یک جرم سازمانیافته مهم با پیوندهای آشکار با سایر فعالیتهای مجرمانه، از کلاهبرداری و فرار مالیاتی گرفته تا فساد، خشونت و حتی تأمین مالی تروریسم، طبقهبندی میکنند.
** چالشهای انطباق با قوانین مبارزه با پولشویی در قاچاق غیرقانونی حیاتوحش چیست؟
تشخیص و مهار تجارت غیرقانونی حیاتوحش برای تنظیمکنندگان و مأموران انطباق با قوانین مبارزه با پولشویی (AML) یک کار نسبتاً چالشبرانگیز است. در طول این فرآیند، تیمهای انطباق با مشکلات متعددی در برخورد با پولشویی مرتبط با قاچاق حیاتوحش مواجه میشوند:
1- ریسک نادیده گرفته شده و آگاهی محدود
قاچاق حیاتوحش مدتهاست که در برنامههای جرایم مالی نادیده گرفته شده است. برخلاف موارد مواد مخدر یا کلاهبرداری، بانکها بهندرت کارکنان خود را برای تشخیص آن آموزش میدهند. در نتیجه، معاملات مشکوک مرتبط با حیاتوحش اغلب مورد توجه قرار نمیگیرند و پلیس بهندرت پول را ردیابی میکند.
گزارش « پولشویی و تجارت غیرقانونی حیاتوحش » FATF خاطرنشان کرد که کشورها و بخش خصوصی، تلاشها برای ردیابی و مبارزه با جریانهای مالی ناشی از این تجارت را متناسب با ریسک آن در اولویت قرار نمیدهند. نتیجه، یک شکاف دانش است.
تا همین اواخر، بسیاری از مأموران انطباق نمیدانستند که باید به دنبال چه فعالیتهای مشکوکی باشند و همین باعث میشد سیگنالهای خطر از دست بروند.
تجزیهوتحلیل دادههای SAR توسط FinCEN، در گزارش «تهدید مالی غیرقانونی شامل قاچاق حیاتوحش»، نشان داد که تنها ۲۱۲ مورد SAR مرتبط با قاچاق حیاتوحش بین ژانویه ۲۰۱۸ و اکتبر ۲۰۲۱ ثبت شده است و تخمین زده میشود که ۷۳ مورد برای سال ۲۰۲۱ ثبت شده باشد که نسبت به مقیاس ارزیابی شده مشکل، پایین است.
** تجارت غیرقانونی پنهان در کسب و کار قانونی
مجرمان، کالاهای قاچاق را بهعنوان کالاهای قانونی پنهان میکنند یا درآمد حاصل از آنها را با جریانهای تجاری واقعی ترکیب میکنند و پرداختها را عادی جلوه میدهند.
برای مثال، عاج فیل ممکن است بهعنوان کندهکاری روی چوب اعلام شود، یا حیوانات عجیب و غریب ممکن است بهعنوان ماهیهای گرمسیری برچسبگذاری شوند. بهطور مشابه، قاچاق چوب نیز از تاکتیکهای مشابهی در پنهان کردن فعالیتهای غیرقانونی استفاده میکند. این ترکیب تجارت قانونی و غیرقانونی، شناسایی پرداختهای مشکوک را برای بانکها بسیار دشوار میکند.
یک پرونده، مستند این خطر را نشان میدهد. در گزارش وزارت دادگستری ایالاتمتحده با عنوان «توقف جریان پول: جنگ علیه تأمین مالی تروریسم»، جوزف چیت از گالری آی ام چیت با جعل فرمهای گمرکی، برچسبگذاری اقلام بهعنوان «چوب» یا «پلاستیک» و ارزشگذاری کمتر از ارزش واقعی آنها، برای قاچاق نزدیک به یک میلیون دلار شاخ کرگدن و عاج توطئه کرد.
این پرونده تحت «عملیات سقوط» توسط سرویس شیلات و حیاتوحش ایالاتمتحده (FWS) و با هماهنگی دفتر دادستانی این کشور برای ناحیه جنوبی نیویورک و وزارت دادگستری بررسی شد. چیت در سال ۲۰۱۶ به جرم خود اعتراف کرد و به یک سال زندان و پرداخت ۱۰ هزار دلار جریمه محکوم شد.
چنین آمیختگی کالاها و وجوه غیرقانونی و قانونی به این معنی است که پرداختهای مشکوک همیشه هشدارهای آشکاری را ایجاد نمیکنند؛ آنها در هیاهوی تجارت واقعی محو میشوند.
** تابلوهای هشدار محدود برای بانکها
از آنجا که تجارت غیرقانونی حیاتوحش در بطن تجارت قانونی پنهان است، بانکها علائم هشداردهنده واضحی برای پیگیری ندارند. تنها اخیراً نهادهای نظارتی شروع به اشتراکگذاری شاخصهایی مانند مسیرهای غیرمعمول تجارت یا پرداختهای مکرر به فروشگاههای حیوانات خانگی عجیب و غریب کردهاند.
در ژوئن ۲۰۲۱، FinCEN توصیهنامه FIN-2021-A003 را در مورد جرایم زیستمحیطی و فعالیتهای مالی غیرقانونی مرتبط صادر کرد که قاچاق حیاتوحش را بهعنوان یک نگرانی کلیدی برجسته کرده و شاخصهای هشداردهندهای را برای پشتیبانی از پروندههای SAR ارائه میدهد.
به همین ترتیب، مطالعه سال ۲۰۲۰ گروه ویژه اقدام مالی (FATF) شاخصهای ریسک، مانند کالاهای اظهار نشده، مسیرهای تجاری غیرمعمول یا مشتریان مرتبط با باغوحشها، فروشگاههای حیوانات خانگی و داروهای عجیب و غریب را مشخص کرد؛ اما آگاهی هنوز محدود است.
بیشتر تیمهای انطباق هنوز مدلهایی برای شناسایی پرداختهای مرتبط با حیاتوحش ندارند و قوانین نظارتی استاندارد وضعشده برای مواد مخدر، کلاهبرداری یا قاچاق انسان اغلب تراکنشهایی مانند پرداختهای مکرر به پارکهای حیاتوحش یا صادرکنندگان تاکسیدرمی را نادیده میگیرند.
** جریان گامبهگام پول حاصل از تجارت غیرقانونی حیاتوحش
حتی با وجود توصیههای جدید، بانکها هنوز با یک شکاف مواجه هستند. بدون گونهشناسیهای واضحتر، تبدیل راهنماییها به نظارت مؤثر برای تیمهای انطباق دشوار است بنابراین تراکنشهای مرتبط با حیاتوحش اغلب از قلم میافتند.
** پیچیدگیهای فرامرزی
قاچاق حیاتوحش، پول را در بسیاری از کشورها، اغلب از طریق مکانهایی با قوانین مالی ضعیف، جابجا میکند. از آنجا که بانکها و نهادهای نظارتی همیشه اطلاعات را به اشتراک نمیگذارند، مشاهده کل مسیر پول و جلوگیری از پولشویی دشوار است. قاچاقچیان، اغلب پول را از طریق کشورهایی که کنترلهای مالی ضعیفی دارند یا از شرکتهای صوری فراساحلی جابجا و برای پنهان کردن صاحبان واقعی استفاده میکنند. در عین حال، ارتباط ضعیف بین دولتها و سازمانها مانع از واکنش مؤثر میشود.
بازرسان جرایم حیاتوحش و واحدهای اطلاعات مالی از نظر تاریخی بهصورت جداگانه فعالیت میکردند و این امر «ردیابی پول» پروندههای حیاتوحش را در آنسوی مرزها نادر میکرد.
FATF از مقامات خواسته است تا هماهنگی بین اجرای جرایم حیاتوحش و بازرسان مالی را بهبود بخشند و با سایر حوزههای قضایی و بخش خصوصی همکاری کنند که نشان میدهد چنین همکاری هنوز در مراحل اولیه است.
به همین ترتیب، در بخش بانکی، عدم اشتراکگذاری دادهها به این معنی است که یک بانک ممکن است بخشی از یک شبکه پولشویی (مثلاً ورود وجه به یک حساب محلی) را ببیند اما اگر وجوه بهسرعت به خارج از کشور منتقل شوند، تصویر کامل را نبیند.
همانطور که در گزارش «هدف قرار دادن فساد در منابع طبیعی» سازمان حیاتوحش جهانی (WWF) اشاره شده است، اگر درآمدهای غیرقانونی در بانکهای محلی و کانالهای نقدی باقی بماند، ممکن است بانکها و واحدهای اطلاعات مالی جهانی هیچگونه دیدی نداشته باشند. قاچاقچیان با تقسیم تراکنشها به قطعات مختلف در سراسر کشورها و انواع پرداخت (حوالههای بانکی، حوالههای پولی، پول موبایلی و غیره) از این موضوع سوءاستفاده میکنند تا از مشاهده کل زنجیره توسط هر نقطه واحدی جلوگیری کنند.
بهطور خلاصه، جریانهای مالی فرامرزی همچنان پراکنده هستند و این امر، بهویژه با وجود سیستمهای ضعیف اشتراکگذاری اطلاعات، کار را برای تیمهای انطباق در اتصال قطعات به یکدیگر دشوار میکند.
این چالشها نشان میدهند که چرا کشف و توقف پولشویی مرتبط با تجارت غیرقانونی حیاتوحش دشوار است. خبر خوب این است که آگاهی در حال افزایش است و تنظیمکنندگان جهانی اکنون «جرایم طبیعی» را بهعنوان یک اولویت AML میشناسند و تلاشهایی برای رفع این شکافها در حال انجام است.
در ادامه، به برخی از موارد دنیای واقعی نگاهی میاندازیم که نشان میدهد قاچاقچیان حیاتوحش چگونه پول خود را جابجا میکنند و کنترلهای مالی در کجا شکست خورده یا موفق بودهاند.
** اقدامات اجرایی اخیر علیه قاچاق حیاتوحش
پروندههای قاچاق حیاتوحش نشان میدهد که چگونه مجرمان سود غیرقانونی خود را جابجا میکنند و چگونه مقامات با آنها مقابله میکنند.
عملیات رعد ۲۰۲۴ اینترپل ۱۳۸ کشور را متحد کرد و منجر به ۲۲۱۳ توقیف، ۲۰۰۰۰ حیوان نجات یافته، ۳۶۵ دستگیری و افشای شش شبکه جنایی و ۱۰۰ شرکت صوری شد. این عملیات نشان داد که چگونه قاچاقچیان از اسناد جعلی، شرکتهای صوری و ارائهدهندگان خدمات لجستیکی برای پنهان کردن پرداختها بهعنوان تجارت معمول استفاده میکنند.
** مناطق و گونههای تحت تأثیر تجارت غیرقانونی حیاتوحش
در ایالاتمتحده، در «عملیات سقوط» یک حلقه ۷۵ میلیون دلاری فروش شاخ کرگدن را با ۴۱ دستگیری و ۳۰ محکومیت متلاشی کرد. مجرمان از طریق پول نقد فلهای، دلالان عتیقه و فرمهای گمرکی جعلی، درآمدها را پولشویی میکردند و این ثابت میکند که تحقیقات مالی میتواند پروندهها را گسترش داده و داراییها را توقیف کند.
موارد دیگر شامل «داک آنتل» که از یک موسسه خیریه برای پولشویی فروش حیاتوحش سوءاستفاده کرد و یک سندیکای آسیایی که از بانکداری زیرزمینی، ارزهای کمیاب و طلا استفاده میکرد، میشود.
پرونده Rathkeale Rovers مربوط به یک گروه تبهکار سازمانیافته ایرلندی است که شاخ کرگدن را قاچاق میکند. این گروه، شاخ کرگدن را که اغلب از موزهها و مجموعههای خصوصی دزدیده میشد، به اروپا قاچاق میکرد.
پرونده کارتل سینالوآ که در آن یک کارتل مواد مخدر مکزیکی در تجارت کیسههای ماهی که به چین قاچاق شده و به هزاران دلار فروخته میشوند، دست دارد.
برای انجام فعالیتهای غیرقانونی ذکر شده در بالا، قاچاقچیان حیاتوحش معمولاً به مأموران گمرک، محیطبانان و کسانی که کنترل انتقال کالاهای آنها را برعهده دارند، رشوه میدهند و به فساد در سراسر شبکه تجارت دامن میزنند.
قاچاق غیرقانونی حیاتوحش فقط یک مسئله حفاظتی نیست؛ بلکه شامل سایر جرایم مالی مانند پولشویی و قاچاق مواد مخدر نیز میشود که میتواند سیستم مالی کلی را تضعیف کرده و امنیت کلی را تهدید کند.
با تشخیص این الگوها، FinCEN، FATF و مرکز تعالی و رهبری FIU اگمونت (ECOFEL) شاخصهای هشداردهندهای را برای کمک به بانکها در شناسایی چنین طرحهایی منتشر کردهاند و بر نیاز به ابزارهای قویتر AML و اطلاعات فرامرزی تأکید دارند.
** پرچمهای قرمز و کنترلهای عملی برای بانکها
از این سیگنالها برای تشدید تشخیص و تشدید بررسیها استفاده کنید:
- ناهنجاریهای کالا و اسناد: کالاهایی که با مشخصات مشتری مطابقت ندارند، کدهای HS غیرمعمول، اصلاحیههای مکرر یا فاکتورهایی که با بارنامهها یا گزارشهای بازرسی مطابقت ندارند.
- موارد پرت مسیریابی تجارت: مسیرهای غیرمستقیم از طریق حوزههای قضایی با اجرای محدود قوانین مربوط به حیاتوحش یا رژیمهای ضعیف مبارزه با پولشویی؛ استفاده ناگهانی از مناطق آزاد تجاری پرخطر.
- پروفایلهای طرف مقابل: لینکهایی به باغوحشها، فروشگاههای حیوانات خانگی عجیب و غریب، تاکسیدرمیستها و فروشندگان اشیاء عتیقه که فعالیت یا حجم معاملات آنها با کسب و کار ذکر شده مطابقت ندارد.
- نظم در ثبت گزارشهای جرایم زیستمحیطی: دستورالعملها و اصطلاحات کلیدی FinCEN در مورد جرایم زیستمحیطی را اعمال کنید تا گزارشهای جرایم زیستمحیطی برای بازرسان قابل یافتن و مفید باشند.
منبع: amlwatcher
کلمات کلیدی :
حیاتوحشتجارت غیرقانونیمبارزه با پولشوییقاچاق عاجقاچاق حیوانات خانگی