خبرگزاری مدیالاین با اعلام این خبر گزارش داد: وزارت امور خارجه آمریکا روز سهشنبه تأیید کرده است که این سمپوزیوم، اجرای شش قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد را پس از آنچه «ادامه عدم پایبندی ایران به تعهدات هستهای» خوانده شده، در دستور کار قرار داده است.
بنا به اعلام این رسانه به نقل از وزارت امور خارجه آمریکا، شرکتکنندگان در این نشست «طیف کاملی از مسائلی را که بر اجرای تعهدات تمدیدشده کشورهای عضو سازمان ملل تأثیر میگذارد» بررسی کردهاند؛ موضوعی که از نگاه ناظران، نشاندهنده تلاش هماهنگ واشنگتن برای ایجاد اجماع سیاسی جدید و احیای فشارهای چندجانبه علیه ایران در چارچوب سازمان ملل است.
بر اساس این گزارش، این نشست همچنین به اخذ تعهد از چندین کشور برای دریافت کمکهای فنی ایالات متحده با هدف تشدید اجرای تحریمها منجر شده است؛ اقدامی که در امتداد راهبرد آمریکا برای بینالمللیسازی فشارها و نهادینهکردن اجرای محدودیتها علیه ایران ارزیابی میشود.
در این سمپوزیوم، بحثها به آنچه مقامات آمریکایی تهدیدات ناشی از برنامه هستهای ایران، توسعه موشکهای بالستیک و فعالیتهای تسلیحات متعارف توصیف کردهاند، اختصاص داشته است.
قطعنامهها، اسنپبک و مناقشه حقوقی
شش قطعنامهای که در ۲۷ سپتامبر ۲۰۲۵ بار دیگر مورد استناد قرار گرفتهاند—قطعنامههای ۱۶۹۶، ۱۷۳۷، ۱۷۴۷، ۱۸۰۳، ۱۸۳۵ و ۱۹۲۹ شورای امنیت سازمان ملل—در فاصله سالهای ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ و در واکنش به فعالیتهای هستهای ایران به تصویب رسیده بودند.
این قطعنامهها در مجموع، توقف غنیسازی، محدودیت دسترسی به فناوریهای مرتبط با فعالیتهای هستهای، اعمال مسدودسازی داراییها و ممنوعیتهای مسافرتی علیه افراد کلیدی، ایجاد سازوکارهای نظارت بر تحریمها و اعمال محدودیت بر انتقال تسلیحات و تراکنشهای مالی مرتبط با خطرات اشاعه را مطالبه میکنند.
احیای استناد به این قطعنامهها در چارچوب آنچه آمریکا و متحدانش «بازگشت خودکار تحریمها» یا سازوکار اسنپبک مینامند، در حالی دنبال میشود که جمهوری اسلامی ایران همواره موضعی حقوقی و صریح در رد لازمالاجرا بودن این روند اتخاذ کرده است. ایران تأکید دارد که با توجه به تحولات حقوقی پس از توافق هستهای و جایگاه طرفهای ناقض تعهدات، استناد به این قطعنامهها و اعمال مجدد آنها فاقد وجاهت حقوقی بوده و الزامآور محسوب نمیشود.
با این حال، نشست پراگ و تلاش آمریکا برای جلب همکاری گسترده کشورها، از نگاه تحلیلگران، بخشی از پروژهای گستردهتر برای اعمال فشار حداکثری در پوشش سازوکارهای حقوقی و قطعنامههای شورای امنیت ارزیابی میشود؛ پروژهای که هدف آن افزایش هزینههای سیاسی و اقتصادی برای ایران در سطح بینالمللی عنوان میشود.
کلمات کلیدی :
قطعنامههای شورای امنیتتحریم آمریکاتوقف غنیسازیبرنامه هستهایموشکهای بالستیک